Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Kaliszu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 października 2023 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Romuald Kompanowski

Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk

po rozpoznaniu w dniu 16 października 2023 r. w Kaliszu

odwołania K. A. (1)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

z dnia 10 marca 2023 r. Nr (...)

w sprawie K. A. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o ustalenie ubezpieczenia

Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 marca 2023 r. znak (...) w ten sposób, że stwierdza, iż odwołująca K. A. (1) jako pracownik u płatnika składek PPUH (...) w C. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 1 kwietnia 2020r. do 31 grudnia 2021r.

Sędzia Romuald Kompanowski

UZASADNIENIE

Decyzją z 10 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, że K. A. (1) nie podlegała od 1 kwietnia 2020 r. do 3grudnia 2021 r. ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu, z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek M. A. wobec stwierdzenia, iż umowa o pracę została zawarta dla pozoru w celu uzyskania uprawnień do korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. A. (1) wnosząc o jej zmianę i ustalenie, iż podlega ubezpieczeniu pracowniczemu w okresie objętym decyzją.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o oddalenie odwołania.

M. A. – jako płatnik składek prowadząca firmę pod nazwą PPUH (...) – poprała odwołanie.

Sąd ustalił, co następuje:

Odwołująca K. A. (1) urodzona (...) – z wykształcenia technik ekonomista po liceum ekonomicznym – zawarła 1 kwietnia 2020 r. z firmą PPUH (...) umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 kwietnia 2020 r. W ramach tej umowy odwołująca, jako pracownik administracyjny miała wykonywać w wymiarze pełnego etatu, obowiązki pracownika obsługującego biuro firmy za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku.

/ bezsporne /

Firma PPUH (...) w C. działała na rynku od 2015 r. W lutym 2018 r. firma zaprzestał działalności i została wykreślona z rejestru podmiotów gospodarczych. W zakresie działalności firmy było wydobywanie żwiru, piasku, gliny i kaolinu oraz dystrybucja wydobytych kopalin. Ponownie działalność w ramach podmiotu o tej samej nazwie M. A. podjęła w grudniu 2018 r. i prowadziła ją do grudnia 2021 r. Jako działalność podstawowa została wskazana sprzedaż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach. Obok tej działalności zostało wskazane także wydobywanie wskazanych wyżej kopalin oraz działalność usługowa w zakresie obsługi biura i wynajmu maszyn.

dowód: wpis w krs, zeznania płatnika w aktach ZUS i w aktach sprawy,

zeznania świadka M. J. w aktach sprawy.

W okresie po zawarciu umowy o pracę odwołująca jako pracownik administracyjny codziennie przez 8 godzin w ramach dniówki roboczej wykonywała pracę przy obsłudze biura. Dawała ogłoszenia w Internecie, przyjmowała telefony od zainteresowanych ofertą firmy osób i informowała o warunkach zakupu produktów, obsługiwała na miejscu zgłaszających się klientów informując ich o ofercie firmy a tym zainteresowanych zakupem – wystawiała odpowiednie dokumenty zakupu i nadzorowała wydanie towaru. W ramach pracy w biurze zajmowała się kontrolą dokumentacji firmy i właściwą segregacją wystawionych dokumentów. Taką pracę odwołująca wykonywała od godziny 8.00 do 16.00 a gdy klient zgłosił się później - to i w godzinach po 16-ej. Biuro firmy jak i miejsce składowania towaru znajdowało się na posesji, z której korzystała i odwołująca i M. A.. Na posesji znajduje się budynek mieszkalny, w którym te osoby zamieszkują przy czym każda z nich zajmuje osobną część. K. A. (1) jest matką M. A..

dowód: zeznania świadka K. A. (2), zeznania odwołującej, zeznania płatnika.

Odwołująca po zawarciu wymienionej na wstępie umowy o pracę, wykonywała pracę do 12 sierpnia 2020 r. Od 13 sierpnia 2020 r. aż do rozwiązania stosunku pracy 31 grudnia 2021 r. odwołująca nie wykonywała pracy z uwagi na orzeczoną czasową niezdolność do pracy z powodu choroby za wyjątkiem krótkich przerw w wystawianych orzeczeniach o czasowej niezdolności do pracy.

dowód: świadectwo pracy w aktach ZUS.

Dokonując powyższych ustaleń, sąd dał wiarę zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu: zeznaniom świadka, zeznaniom stron, umowie o pracę, zakresowi obowiązków a także liście obecności w części odnoszącej się do potwierdzania codziennego zgłaszania się u pracodawcy do wykonywania pracy.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 6 ust 1 pkt.1 i art. 13 pkt.1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 póz. 887 z późn. zm.). obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym - podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.

Stosownie zaś do treści art. 1 ust 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, osobom tym w razie choroby lub macierzyństwa przysługują świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą.

Zgodnie z treścią art. 83 k.c. w związku z art.300 k.p. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Inaczej mówiąc strony niejako udają, że dokonują jakiejś czynności prawnej np. zawierają umowę o pracę.

Okoliczność, iż strony sporządziły umowę o pracę, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, iż działanie stron w sytuacji gdy wiadomo było, iż odwołująca w krótkim czasie będzie chciała korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie można wyrazić akceptacji dla nagannych i szkodliwych społecznie zachowań, stanowiących przejaw szerszego zjawiska wyłudzania świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, polegającego na zawieraniu umów na korzystnych warunkach na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego i to w wysokości ustalonej od wygórowanego wynagrodzenia za pracę.

ZUS ma prawo ocenić sporządzoną umowę o pracę i uznać ją za pozorną, sprzeczną z prawem czy zasadami współżycia społecznego co ma skutki dla ubezpieczonego w zakresie istnienia podstawy ubezpieczenia (por. Wyrok SN, sygn. akt III UK 200/04, opublikowany w Rzeczpospolitej 2005 r., Nr 50, str. C-1). Podzielając ten pogląd dodać należy, iż rzeczą przedsiębiorcy jest zatrudnianie pracowników dla realizacji celów gospodarczych z tą działalnością związanych, lecz okoliczności te nie są obojętne dla organu rentowego, gdy ciężar utrzymania ubezpieczonego przerzucany jest na fundusze publiczne. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25.01.2005 r. II UKN 141/04 (OSNC 2005 Nr.15 /235). O pozorności umowy decydują okoliczności jej zawarcia, cel jaki strony chciały osiągnąć i charakter wykonywanych czynności.

Okoliczność, iż strony sporządziły dokumenty związane zwykle z nawiązaniem stosunku pracy, nie znaczy jeszcze, iż do nawiązania stosunku pracy doszło.

Celem zawarcia umowy o pracę jest nawiązanie stosunku pracy, a więc świadczenie przez pracownika pracy przez określony, dłuższy okres, w zamian za wynagrodzenie.

Pośrednim celem zatrudnienia jest także uzyskanie stażu emerytalnego czy ochrony ubezpieczeniowej na wypadek zajścia ryzyka choroby, wypadku, starości.

Podkreślić przy tym trzeba, że zarówno przepisy prawa pracy, prawa ubezpieczeń społecznych, jak i przepisy ustrojowe pozwalają tak kształtować elementy stosunku pracy, jaka jest wola stron. Jednakże przestaje powyższa kwestia być tylko sprawą stron nawiązujących stosunek pracy, gdy po uregulowaniu jedno - dwumiesięcznych składek przerzuca się ciężar wypłaty świadczeń na fundusz dysponujący publicznymi pieniędzmi, którymi zarządza ZUS. Nie może być tak, iż konstruuje się stosunek prawny pod istniejącą sytuację, nie dla realizacji celu jakiemu ten stosunek ma służyć a dla osiągnięcia innych celów, a więc uzyskania świadczeń, do których strony tego stosunku nie spełniały warunków.

W niniejszej sprawie, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje iż strony sporządziły umowę o pracę i umowa ta była realizowana. Odwołująca udawała się do miejsca prowadzenia działalności przez firmę i tam zajmowała się realizacją zadań wynikających z przyjętych na siebie obowiązków pracowniczych. Za pracę firma wypłacała odwołującej wynagrodzenie. Odwołująca do wykonywania przyjętych na siebie prac nie musiała posiadać specjalnych kwalifikacji gdyż były to prace proste nie wymagające specjalnego przygotowania zawodowego a jedynie instruktażu stanowiskowego. Z kolei firma miała potrzebę i możliwość zatrudnienia pracownika. Okoliczności związane z wykonywaniem przez odwołującą pracy zostały przedstawione przez osobę co prawda emocjonalnie związanej z odwołującą z racji bliskiego pokrewieństwa ale niezależnie od podawanych przez świadka elementów wskazujących na realizowanie porozumienia pracowniczego inne zebrane w sprawie materiały pozwalają na przyjęcie tych zeznań jako nie budzących wątpliwości co do ich wiarygodności.

Po przeprowadzeniu wskazanych wyżej dowodów, organ rentowy nie wnioskował o przeprowadzenie kolejnych dowodów. Nie pojawiły się więc nowe okoliczności wymagające przeprowadzenia jeszcze nowych dowodów ponad to co wynikało z dotychczas przeprowadzonych w sprawie czynności dowodowych. Zatem stosując zasadę rozkładu ciężaru dowodowego przyjąć należało, iż strona odwołująca wykazała wszelkie okoliczności związane z prawidłowym nawiązaniem stosunku pracy i towarzyszące temu stosunkowi elementy rzeczowe w postaci wykonywania pracy zaś organ rentowy nie przedstawił poza podnoszonym w decyzji i w trakcie postępowania sądowego zarzutem o pozorności zawartej umowy o pracę jakichkolwiek dowodów na poparcie tej pozorności.

Z tych względów uznać należy, iż w niniejszej sprawie doszło do zawarcia umowy o pracę oraz jej realizacji i odwołująca podlegała ubezpieczeniu pracowniczemu w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 grudnia 2021 u płatnika składek firmy PPUH (...)

Stąd odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu, a decyzja zmianie w myśl art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c.

Sędzia Romuald Kompanowski