Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Kaliszu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 grudnia 2024 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Romuald Kompanowski

Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk

po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 r. w Kaliszu

odwołania A. L.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

z dnia 3 października 2024 r. Nr (...)

w sprawie A. L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach

Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 3 października 2024 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującemu A. L. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od 1 lipca 2024r.

Sędzia Romuald Kompanowski

Sygn. akt V U 1091/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 3 października 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił A. L. przy obliczaniu wysokości emerytury uwzględnienia rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych albowiem wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. L.. W uzasadnieniu powołał się na zatrudnienie w latach 1982 - 1992 kiedy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie.

Sąd ustalił, co następuje:

Odwołujący A. L., urodzony (...), uzyskał prawo do emerytury poczynając od 1 lipca 2024 roku tj. od miesiąca złożenia wniosku o emeryturę. Poza sporem pozostaje także wykonywanie przez odwołującego pracy w szczególnych warunkach w okresach: 10.01.1994 – 18.09.1994, 20.10.1994 – 31.12.2006, 1.01.2007 – 31.12.2008 w rozmiarze łącznie 14 lat 6 miesięcy i 28 dni.

/ bezsporne /

Odwołujący na dzień 31 grudnia 1992 r. był pracownikiem firmy (...) S.A. w O. (1) zatrudnionym na stanowisku kierowca – pracownik gospodarczy. Stosunek pracy z odwołującym został zawarty 17 sierpnia 1982 r. w rozmiarze pełnego etatu i trwał bez przerwy do 31 grudnia 1992 r.

dowód: świadectwo pracy w aktach ZUS

W tym okresie odwołujący jako kierowca kierował pojazdami ciężarowymi typu S., J.. Każdy z tych pojazdów miał ładowność powyżej 3,5 tony. Pracę zaczynał rano – z początkiem obwiązującej w zakładzie dniówki. Kończył pracę zgodnie z grafikiem wyjazdów określanym przez dyspozytora. W wymiarze dniówkowym czas pracy wynosił nie mniej niż 8 godzin. Taką pracę odwołujący wykonywał w kolejnych dniach roboczych poczynając od dnia rozpoczęcia zatrudnienia w zakładzie.

dowód: zeznania świadków: T. S., M. L.,

zeznania odwołującego,

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się uzasadnione.

Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

W myśl natomiast art. 21 ust. 1 ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy - ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.

Bezspornym w niniejszej sprawie było to, że A. R. nie nabył prawa do wcześniejszej emerytury ani do emerytury pomostowej.

Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. zostały uregulowane w przepisie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń, zwanej dalej ustawą emerytalną który stanowi, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Za pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach uważa się pracownika zatrudnionego przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia, oraz w znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.

Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom tym przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń są okresy, w których praca w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

W myśl § 2 ust. 2 tego rozporządzenia okresy pracy w takim charakterze stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Jednocześnie w myśl rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (§ 22 ust. 1).

Należy jednak wskazać, iż ustalenie rodzaju wykonywanej pracy na podstawie osobowych środków dowodowych nie jest wyłączone w postępowaniu przed sądem rozpoznającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przewiduje się odstępstwa od zasad ogólnych postępowania dowodowego, bowiem zgodnie z treścią przepisu art. 473 § 1 k.p.c., dowód z zeznań świadków jest dopuszczalny w zasadzie co do wszystkich faktów spornych lub niemożliwych do udowodnienia za pomocą dowodu z dokumentu, a nawet ponad i przeciwko osnowie dokumentu (por. wyrok SN z 8 grudnia 1998 r. II UKN 357/98, uchwała SN z 24 września 1984 r., III UZP 6/84).

Postępowanie sądowe zainicjowane wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego toczy się bowiem według zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie zaś z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.

W konsekwencji możliwe jest ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach również w oparciu o inne dowody niż zaświadczenia z zakładów pracy (uchwała SN z 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84 oraz uchwała SN z 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84). Powyższe wynika także z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 r. (II UZP 5/85), w której SN stwierdził, że jeżeli odwołujący wykaże, że z powodu likwidacji zakładu pracy nie jest możliwe przedstawienie zaświadczenia z zakładu pracy, to może tę okoliczność dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi (por. też wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1999 r. II UKN 619/98).

Wobec powyższego Sąd mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na wynikach postępowania dowodowego z innych dokumentów oraz z zeznań odwołującego.

W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe, pozwoliło na dokonanie ustaleń faktycznych co do okresu pracy odwołującego od 17 sierpnia 1982 r. do 31 grudnia 1992 r. a także w świetle zeznań odwołującego, pozwoliło na jednoznaczne ustalenie, że wnioskodawca w okresie co najmniej od 17 sierpnia 1982 r. do 14 stycznia 1991 r. wykonywał w pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Praca taka wymieniona jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z dnia 18 lutego 1983 roku) – Wykaz A, Dział VIII pkt 2. Okres takiej pracy przekracza 6 miesięcy.

Powyższe oznacza, że zostały spełnione warunki do przyznania odwołującemu wzrostu świadczenia z tytułu co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Reasumując, Sąd uznał, że A. L. legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Pozostałe przesłanki do nabycia uprawnienia do rekompensaty były bezsporne.

Wobec powyższego na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

sędzia Romuald Kompanowski